MaMA 

Shadow Circuits opent op 27 februari in onze showroom. De opening vindt plaats van 18:00 tot 21:00 uur.

U kunt de tentoonstelling bezoeken tussen 27 februari en 3 mei 2026. Onze openingstijden zijn van woensdag tot en met zondag van 14:00 tot 19:00 uur en elke eerste vrijdag van de maand van 14:00 tot 21:00 uur.

Hoor het geluid van een gasleiding die de atmosfeer in lekt, als een vliegtuig dat vaart maakt in een turbulente lucht. Het knetterende geluid dempt naarmate het gas door de leidingen in je huis stroomt, hoorbaar vanachter de bank of als het zachte gesis van een fornuis. Datzelfde gas wordt door de haven van Rotterdam verscheept vanuit landen als de VS, Noorwegen en Qatar met een jaarlijkse hoeveelheid van 12 miljard kubieke meter – vergelijkbaar met bijna vijf miljoen zwembaden – en via Nederland naar andere landen in Noord-Europa getransporteerd.

Deze reizen onthullen de verborgen paden of ‘schaduwgeologieën’, de vaak ongeziene verhalen van materialen, van winning tot verwerking, transport en dagelijks gebruik. De systemen die materialen over de wereld verspreiden, worden gevormd door een lange geschiedenis van grondstofwinning, die arbeids- en milieurisico’s nog altijd neerlegt bij inheems land en gekoloniseerde gebieden. Zo blijven onze comfortabele leefomstandigheden in stand: de ongelijkheid wordt stilletjes geabsorbeerd door infrastructuur, waardoor deze ver van ons verwijderd of onzichtbaar lijkt. shadow circuits volgt deze elementaire stromen, van het brakke zeewater dat uitmondt in giftige havengebieden tot aan het gas dat onder onze voeten circuleert. 

De kunstenaars in deze tentoonstelling werken niet alleen vanuit het atelier, maar zien een artistieke praktijk als veldonderzoek dat plaatsvindt in de wereld zelf. Met hun werk verbinden ze landschappen in Portugal, Mexico, Italië en IJsland die ogenschijnlijk ver uit elkaar liggen. Ze verschillen van elkaar, maar worden allemaal besmet door dezelfde wereldwijde handelsstromen. Waar de vertrouwde industriële esthetiek van zulke stromen vaak grootschalig en monumentaal is – zoals de zeecontainer – verschuift shadow circuits onze aandacht naar meer belichaamde en intieme ontmoetingen.

Deze tentoonstelling neemt je mee in de spanning tussen streng gecontroleerde handelsstromen, en stromen die desondanks spontaan verlopen – de traan die druppelt als een onmeetbare tegentijd, of de geur van indische jasmijn die zich door de kamer verspreidt. shadow circuits vestigt de aandacht op verborgen geologieën en infrastructuren, en toont op deze manier hoe het westerse wetenschappelijke verlangen om te meten, te controleren en te plannen botst met de breuken en onvoorspelbare bewegingen die levenscycli vormgeven. 

Door de kringloop van grondstoffen zichtbaar te maken, worden we ons bewust van onze eigen mogelijke invloed in een wereld die gekenmerkt wordt door een hiërarchisch bestuur dat ons passief of machteloos achterlaat. Door te reflecteren in de schaduw van deze stromen, luisteren we naar de nalatenschap van hen die zijn uitgesloten van het verhaal over grondstofwinning, zoals de onzichtbaar gemaakte arbeiders die bijdragen aan de arbeidsproductie op palmolieplantages, verborgen gasinfrastructuren en invasieve soorten die met schepen meereizen. Wellicht voelen wij ons dan weer minder vervreemd van de mineralen en materialen waaruit de aardkorst is opgebouwd, of van de energienetwerken die als aderen door de wereld kloppen.

1. Kathryn Yusoff introduceert de term schaduwgeologie in haar boek A Billion Black 
Anthropocenesor None, via het begrip ‘Oorsprongen, [die] grenzen trekken die 
inclusie en exclusie definiëren, en hun focus is smal, waarbij ze een lijn van doel 
(lees Vooruitgang) en doelgerichtheid (lees Beschaving) beschrijven, terwijl ze 
toeval, misleiding of de schaduwgeologie van wegwerplevens, afval, toxiciteit,
verontreiniging, uitsterven en uitputting over het hoofd zien.’ p.34.

2. Veldonderzoek komt voort uit de antropologie en sociologie als vorm van onderzoek 
die in de wereld is ingebed, in plaats van in het laboratorium of de bibliotheek, 
en wordt als artistieke praktijk toegepast door verschillende vormen van waarneming 
(bijvoorbeeld geluidsopnames of film), bijvoorbeeld door Bridget Crone in haar 
boek Fieldwork for Future Ecologies (Onomatopee, 2024).

Door:
Ruby Reding

Met:
David and Amauta
Á. Birna Björnsdóttir
Matteo Bettini
Nabila Ernado
Kyra Nijskenz

Campagnebeeld:
Samuel White-Evans