“Er zijn geen resultaten voor uw zoekopdracht rioolkunde gevonden.”

- LOI.nl

TEKST:  TOMMY VENTEVOGEL

Men zegt dat het hier een open riool is, maar ik borstcrawl me er doorheen, surf op een derde feministische golf en verdrink in de vloeibare watermassa van hyperreality,
die dit riool binnenstroomt als in een 90ies blockbuster.

 

Ik leef mijn 9-to-RTL-5. Ik klik me er doorheen.

Volgens de slachtoffers van het internet is alles verhard, verdord en verloren. Maar een klein groepje (on)mensen komt hier natuurlijk ooit een rat tegen in een roze duster en wordt vervolgens gevoed met Oosterse wijsheid en pizza.

Nu trek ik graag de parallel tussen de ontwikkeling van de psychoanalyse begin twintigste eeuw, en de huidige staat van het internet: ongecensureerde en gefragmenteerde data. In die parallel beschouw ik het internet als een buitenkans om duiding te geven aan te beschaving anno nu. Maar ook die van morgen. Aan de hand van ‘rioolkunde’ probeer ik dan ook democratie 2.0 mede vorm te geven vanuit mijn kunstenaarschap (als theaterschrijver), kersverse politiek activisme (als lijstduwer bij de Piratenpartij) en kosmos-gerichte werkwijze.

 

Het internet als riool

De riool-metafoor als huidige staat van het internet is goed te volgen: het is danwel een ‘open’ riool maar dat klinkt als een voordeel. Alles is goed te zien. Compleet begrijpen hoe het ondergrondse riool werkt is moeilijker.

 

Dit open riool is een infrastructuur voor het onderbewuste, het experiment en daarmee dus ook een plek waar oplos-singen zomaar boven zouden kunnen drijven. En wat zegt de staat van ons open riool ons als zelfs dhr. Heuckeroth hem signaleert en veroordeelt?

 

Wat mij betreft is dit riool gewoon een (glij)middel voor de (r)evolutie, zoals bijvoorbeeld een pen, een zwaard, zenuwgas, treinkaartjes, een megafoon of een massief houten vergadertafel van acacia, eikenhout of teak. Aan zo’n vergadertafel ben ik gaan zitten. Alleen was deze massief kunststof. Hij was gelukkig wel rond.

Sessie in het riool

In Showroom MAMA licht Pendar Nabipour zijn project Open Source Government toe. “Open Source Government is a collective project that tries to make it possible for the citizens and the members of a society to be able to take part in the structure of their government or society, directly through open-sourcing the legislation.” In de aankondigingstekst voor deze session staat het begrip ‘dynamic discussion’. #zinin

 

Pendar benadert dit project als kunstenaar maar ook als (politiek) activist. Dat spreekt
me aan, omdat ik er ook precies zo in stap: ik heb als theatermaker/schrijver anderhalve maand geleden de keuze gemaakt om als lijstduwer voor de Piratenpartij Nederland uit te komen. Dit terwijl mijn fysieke activisme tijdens mijn ontwikkeling tot kunstenaar immaterieel activisme werd en ik probeerde “mijn werk te laten spreken”, het liefst objectief en zonder politieke kleur. Wel volgde ik met grote interesse de strijd van
onder andere Julian Assange en Birgitta Jónsdóttir om gesloten systemen open te
breken en inzichtelijk te maken voor de massa. Als kunstenaar bestond die rol al voor
me, om geleider te zijn tussen droge complexe wetenschappelijke materie of dolgedraaid politiek/economisch extremisme en ‘het volk’. Een rol die ook journalisten hebben,
maar zij lijken steeds meer zelf-expressieve kunstenaars te worden.

De sessie is vruchtbaar: zo hebben we het als een klein groepje activisten, techneuten en kunstenaars over de Piratenpartij IJsland (onder leiding van Birgitta Jónsdóttir), hun gecrowdsourcete grondwet en de nauwere directe relatie met ecologie ten opzichte van de meeste Europeanen. Ook komt de anti-corruptie beweging in
India ter sprake en gaat het over de geweldloze evolutie tegenover de revolutie met mogelijk geweld.

Uiteindelijk zal Open Source Government volgens Pendar Nabipour een blauwdruk worden voor een open source samenleving. Voor een plan van aanpak wordt op het einde van de sessie gekeken naar voorbeelden van ontwikkeling, onderhoud en gebruik van open source software: ook die kent zo z’n politieke eigenschappen, maar ook een groot vertrouwen in het team van makers/gebruikers en het verbindende gezamenlijk doel. Drie kenmerken die zeker van invloed zullen zijn bij het vormgeven van een Open Source Government.

Zo zag ik deze denktank als een rat in het open riool: zowel online als away from keyboard. Maar ook alle besproken voorbeelden zijn ratten, en voor ons waren er
al ratten, en erna zeker ook weer. Maar hoe kies je de
juiste ratten voor op je schip?

RATTENJACHT

De rat waar we als beschaving naar op zoek zijn, zal door de instituten worden aangemerkt als gevaar voor de volksgezondheid, en terecht. Deze rat kan staan voor virus en vernietiging, maar ook voor wijsheid en pizza. We zijn natuurlijk op zoek naar onze Splinter, of splinters, waarbij óók een virusverspreiding wordt ingezet, maar in dit geval ten behoeve van de volksgezondheid in plaats van, of zelfs als antwoord op het gevaar. Het gevaar wordt door al ons individualisten anders omschreven en ervaren, maar laten wij ons vastbijten in de zorg van Gordon, een altijd maar dalend vertrouwen in de macht (dat misschien wel gewoon zo hoort) en tekenen dat de huidige democratie een APK nodig heeft. Een algemene periodieke keuring.

Splinter is in de Teenage Mutant Ninja Turtles een adoptievader en sensei van alle Turtles. Hij leert ze hoe ze het beste uit zichzelf kunnen halen, maar ook de kracht van samenwerking. Daarin voedt hij (individualistische) zelf-expressie maar ook het samen-leven. Er is een balans tussen ‘ik’ en ‘de ander’, tussen ‘object’ en ‘subject’ en tussen eigenbelang (pizza) en maatschappelijk belang (pizzabakkers, vechten tegen onrecht, veiligheid bewaren zodat er ruimte ontstaat voor pizza-hedonisme).

De rat-achtige socioloog/filosoof Slavoj Žižek geeft tijdens zijn youtube-virals veel reden tot paniek. Alle spieren in zijn gezicht zijn constant in opstand tegen zijn handen die om en om zijn neus en baard aanvallen. Of andersom. Als dáár geen virus uit voort stroomt weet ik het ook niet meer. Maar het gaat natuurlijk om de analyses en ideeën. Hij gebruikt in zijn redeneringen de vergelijking met V for Vendetta om duidelijk te maken waarom bijvoorbeeld Occupy als beweging faalde en geen succesvolle revolutie in gang zette. In V for Vendetta komt het volk in opstand, bestormt het Britse parlement, neemt het over, en dan: stopt de film!

“I would sell my mother into slavery to see
a movie called V for Vendetta part 2!
Okay guys, people took over. What would they have done a day later? How would
they re-organize the power?”

-  Slavoj Žižek

Onze eigen Rotterdamse filosoof Henk Oosterling positioneert zichzelf al lange tijd als een soort Splinter, en concretiseert zijn theorieën ook meteen in de praktijk en/of beleidsvorming. Bijvoorbeeld zijn doendenken op basisschool Bloemhof, op zuid. Vorig jaar verscheen bij Boom Uitgevers zijn nieuwe boek Waar geen wil
is, is een weg: doendenken tussen Europa
en Japan.
Hoogleraar in de geowetenschappen Klaas van Egmond beschrijft in zijn boek Een vorm van beschaving ook het Oosten waar meer ruimte bewaard bleef voor diversiteit binnen spiritualiteit en geloof. Ruimte en respect voor de verschillende interpretaties die naast elkaar konden bestaan.

 

Als laatste ‘rat’ doe ik ook Alessandro Baricco graag een roze duster aan. In zijn boek De barbaren behandelt hij de angst voor culturele verloedering. Waar de bezieling en verdieping eerst nog aanzien had, muteert dit doordat ‘de barbaren’ het speelveld overnemen en cultuur op de oppervlakte beoordelen. Volgens Baricco is dit geen botsing tussen beschaving en barbarij, maar eerder een transitie van een oude naar een nieuwe cultuur. Een theorie die hij toepast op wijn (eerst enkel Frans en Italiaans, maar nu wereldwijd een goedkoop aftreksel van wat ooit bezielde wijn was), voetbal en boeken. Maar veel anders is het niet voor het theater, televisie, de politiek, het internet en begrippen als waarheid, betekenis en kennis:

“Het is alsof de Betekenis, die eeuwenlang verbonden is geweest met een ideaal van permanentie, vast en voltooid, ineens een andere verblijfplaats is gaan zoeken en is opgelost in een vorm die eerder beweging
is, een langwerpige structuur, een reis.
(...) In de wereld van het internet hebben ze
die handeling een exacte naam gegeven: surfen.”

-  Alessandro Baricco      
   (uit: De barbaren)

Pendar Nabipour organiseert elke derde zondag van de maand, van 15:00 - 18:00 uur,  een Open Source Government sessie in Showroom MAMA

Splinters

Toen we aan het einde van de session van Open Source Government een inventarisrondje maakten, met wat we belangrijk vonden om mee te geven aan het project, zei ik dat democratie 2.0 altijd een ruimte moet inbouwen voor verandering. De oplossing zal zeer waarschijnlijk niet zijn om te zoeken naar permanentie, maar naar beweging en bewegingsruimte.

 

We staan aan de oevers van ons open riool. Als lezer, als kunstenaar die zich probeert te gedragen als essayist, als architect van Open Source Democracy, als boos volk, als relativerend volk, als individualisten, als Gordon, als Piratenpartij, als burgerrechtenbewegingen en als (on)mensen op zoek naar Splinter. Misschien komt Splinter naar ons toe, misschien moeten we op zoek. Waarschijnlijk zijn we zelf splinters. Als we maar niet te veel grijpen naar rattengif.

Anders dan de agressieve rol die de ker innam rond 400 jaar na Christus, om een einde te maken aan al die verdeelde stromingen met hun diversiteit en eigen plannen. Of de rol die de wetenschap
daarna overnam, en uiteindelijk het kapitaal. Van Egmond betoogt dat de bewegingen vaak positief beginnen maar telkens doorslaan in dogmatische eenzijdigheid.
Niet dat in het Oosten alles op rolletjes loopt, maar we bedoelen hier dat Splinter ons nog wel wat kan bijleren. In ieder geval de bewoners in ons open riool.

Met dank aan/With thanks to: Milou Brockhus, Caetano Carvalho, Vrienden van/Friends of Younes Chokry, Angelica Falkeling, Jack Halbertsam, Wayne Horse, Willem de Kan, Dennis Muñoz Espadiña, Pendar Nabipour, Pien Poncin,
Tommy Ventevogel, Marloes de Vries, Lilith Zone.

THISISMAMA verschijnt twee keer als zelfstandige webpublicatie in aanloop naar de lancering van MAMA’s nieuwe webomgeving tijdens de opening van het nieuwe culturele seizoen 2017-2018. / THISISMAMA will be released twice as a stand alone webpublication prior to the launch of MAMA’s new webplatform timed with the opening of the cultural season 2017-2018.

Redactie/Editorial board:
Nathalie Hartjes, 
Milou Terpstra,
Kevin van Vlierden,
Gino van Weenen

 

Vormgeving/Design:
OONA DESIGN OFFICE

MAMA wordt ondersteund door/ is supported by:
Gemeente Rotterdam & Mondriaan Fonds

CHOK

Social Gaming

Mamasté